1. Επιφανειοδραστικό
Υπάρχουν πολλοί τύποι επιφανειοδραστικών ουσιών. Κατατάσσονται ανάλογα με την απόδοσή τους: οι ανιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες αντιπροσωπεύουν το 56%, οι μη ιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες αντιπροσωπεύουν το 36%, οι αμφοτερικές επιφανειοδραστικές ουσίες αντιπροσωπεύουν το 5% και οι κατιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες αντιπροσωπεύουν το 3%.
2. Μη ιονικό επιφανειοδραστικό
Οι κύριοι τύποι μη ιονικών επιφανειοδραστικών ουσιών περιλαμβάνουν αλκυλολαμίδια (FFA), αιθέρες πολυοξυαιθυλενίου λιπαρών αλκοολών (AE) και αιθέρες πολυοξυαιθυλενίου αλκυλοφαινόλης (APE ή OP). Τα μη ιονικά επιφανειοδραστικά διαθέτουν εξαιρετικές ιδιότητες όπως διαλυτοποίηση, απορρυπαντικότητα, αντιστατικές επιδράσεις, χαμηλό ερεθισμό και διασπορά σαπουνιού ασβεστίου. Μπορούν να εφαρμοστούν σε ευρύτερο εύρος pH σε σύγκριση με τα γενικά ιονικά επιφανειοδραστικά. Εκτός από τις απορρυπαντικές και αφριστικές ιδιότητες, οι άλλες επιδόσεις τους είναι συχνά ανώτερες από τα γενικά ανιονικά επιφανειοδραστικά. Πειράματα έχουν δείξει ότι η προσθήκη μικρής ποσότητας μη ιονικών επιφανειοδραστικών σε ιονικά επιφανειοδραστικά μπορεί να ενισχύσει την επιφανειακή δραστηριότητα του συστήματος κατά τη σύγκριση συστημάτων με την ίδια περιεκτικότητα σε δραστικό συστατικό.
Τα αλκυλολαμίδια είναι ένας τύπος μη ιονικής επιφανειοδραστικής ουσίας με ανώτερη απόδοση, ευρείες εφαρμογές και υψηλή συχνότητα χρήσης, που συναντάται συνήθως σε διάφορα υγρά απορρυπαντικά. Οι συνήθως χρησιμοποιούμενες προδιαγραφές των αλκυλολαμιδίων στα υγρά απορρυπαντικά είναι «αμίδιο 2:1» και «αμίδιο 1,5:1», και μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί και «αμίδιο 1:1». Αυτές οι τρεις προδιαγραφές παρουσιάζουν διαφορετικές επιδόσεις όσον αφορά την υδατοδιαλυτότητα και τις ιδιότητες πύκνωσης. Γενικά, το «αμίδιο 1,5:1» είναι πιο μέτριο και χρησιμοποιείται ευρέως σε υγρά πλυντηρίου πιάτων. Υπό κανονικές συνθήκες, το «αμίδιο 1:1» διαλύεται εύκολα μόνο όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα υδατοδιαλυτά επιφανειοδραστικά. Τα αλκυλολαμίδια είναι πιο κατάλληλα για αλκαλικά απορρυπαντικά και μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε γενικά ασθενώς όξινα απορρυπαντικά. Τα αλκυλολαμίδια είναι τα φθηνότερα μεταξύ των μη ιονικών επιφανειοδραστικών, με τιμή 7.800 γιουάν/τόνο το 2002. Τα αλκυλολαμίδια χρησιμοποιούνται συχνότερα από τις λιπαρές αλκοόλες και τις πολυοξυαιθυλενο αλκοόλες στα υγρά απορρυπαντικά. Τα μη ιονικά επιφανειοδραστικά που χρησιμοποιούνται στα σαμπουάν είναι συχνά αλκυλολαμίδια. Οι λόγοι μπορεί να είναι οι εξής: Τα ελεύθερα λιπαρά οξέα (FFA) έχουν καλύτερες ή πιο ολοκληρωμένες λειτουργίες από τα ανθρακικά οξέα (AE), η τιμή των προϊόντων FFA είναι χαμηλότερη από αυτή των AE, η διαλυτότητα των FFA είναι καλύτερη από αυτή των AE και η ιδιότητα αφρισμού των FFA είναι καλύτερη από αυτή των AE.
2. Κατιονικό επιφανειοδραστικό
Κοινές ποικιλίες κατιονικών επιφανειοδραστικών ουσιών περιλαμβάνουν το χλωριούχο κετυλοδιμεθυλαμμώνιο (1631), το χλωριούχο οκταδεκυλοτριμεθυλαμμώνιο (1831), το κατιονικό κόμμι γκουάρ (C-14S), την κατιονική πανθενόλη, το κατιονικό έλαιο σιλικόνης, το δωδεκυλοδιμεθυλαμινοοξείδιο (OB-2) και ούτω καθεξής. Σε αντίθεση με άλλες επιφανειοδραστικές ουσίες, οι κατιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες έχουν κακές απορρυπαντικές και αφριστικές ιδιότητες και συχνά έχουν έναν ορισμένο βαθμό ερεθιστικής τοξικότητας (χαμηλό). Στα υγρά απορρυπαντικά, οι κατιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες χρησιμοποιούνται ως βοηθητικές επιφανειοδραστικές ουσίες — μαλακτικοί παράγοντες σε πολύ μικρές ποσότητες σε σκευάσματα. Χρησιμοποιούνται γενικά σε προϊόντα υψηλότερης ποιότητας, κυρίως σε σαμπουάν. Οι κατιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες δεν είναι άμεσα συμβατές με ανιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες. Αν και υπάρχει πιθανότητα καλών αποτελεσμάτων όταν τα κατιόντα και τα ανιόντα είναι συμβατά, υπάρχει υψηλός κίνδυνος καθίζησης (κρυστάλλωσης). Υπάρχουν πολλές ποικιλίες κατιονικών επιφανειοδραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε σαμπουάν και η συχνότητα χρήσης τους είναι σχετικά διασκορπισμένη — δεν επικεντρώνεται σε μία ή δύο ποικιλίες και συχνά παρασκευάζονται σε προϊόντα μαλακτικού παράγοντα. Το μερίδιο παραγωγής των κατιονικών επιφανειοδραστικών ουσιών μεταξύ των επιφανειοδραστικών ουσιών είναι μικρό και οι τιμές τους είναι συχνά ακριβότερες από άλλους τύπους επιφανειοδραστικών ουσιών. Σε σύγκριση με διάφορους τύπους επιφανειοδραστικών ουσιών, τα κατιονικά επιφανειοδραστικά έχουν την πιο έντονη μαλακτική δράση και την ισχυρότερη βακτηριοκτόνο δράση. Παρά τα μειονεκτήματά τους, όπως η κακή απορρυπαντικότητα, ο κακός αφρισμός, η κακή συμβατότητα, ο υψηλός ερεθισμός και η υψηλή τιμή, δεν μπορούν να αντικατασταθούν από άλλους τύπους επιφανειοδραστικών ουσιών ως μαλακτικοί παράγοντες σε υψηλής ποιότητας υγρά απορρυπαντικά σαμπουάν. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κατιονικά επιφανειοδραστικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο ως μαλακτικοί παράγοντες ή βακτηριοκτόνα.
Ώρα δημοσίευσης: 02 Φεβρουαρίου 2026