Suw esasly arassalaýjy serişdeleriň formulalary üçin dizaýn ideýalary

1 Suw esasly arassalaýjy serişdeler üçin formula dizaýn ideýalary

1.1 Ulgamlaryň saýlanmagy

Suw esasly arassalaýjy serişdeleriň umumy ulgamlaryny üç görnüşe bölmek bolýar: neýtral, kislotaly we şel görnüşli.

Neýtral arassalaýjy serişdeler, esasan, kislotalara we alkalilere çydamly bolmadyk ýerlerde ulanylýar. Arassalaýyş prosesinde, esasan, arassalaýjy kömekçi maddalaryň we surfaktantlaryň birleşmesi ulanylyp, substratlaryň ýüzünden hapaçylyklary sinergiki taýdan aýyrylýar.

Kislotaly arassalamak, adatça, metallaryň pos we oksid galyndysyny aýyrmak üçin ulanylýar. Kislotaly şertlerde köp kömekçi serişdeler ýok. Kislotaly arassalamak, esasan, metalyň ýüzünde kislota bilen posyň arasyndaky reaksiýany ýa-da oksid galyndysyny ulanyp, hapalygy aýyrýar. Şol bir wagtyň özünde, arassalamak maksadyna ýetmek üçin arassalanan hapalygy emulsiýalaşdyrmak we dargatmak üçin kömekçi serişdeler we surfaktantlar ulanylýar. Köp ulanylýan kislotalara azot kislotasy, duz kislotasy, kükürt kislotasy, fosfor kislotasy, limon kislotasy, oksalik kislotasy, sirke kislotasy, metanesulfon kislotasy, dodesilbenzensulfon kislotasy, bor kislotasy we ş.m. girýär. Aşgarly arassalamak senagat arassalamakda iň giňden ulanylýar. Aşgaryň özi ösümlik ýaglaryny sabynlaşdyryp, gidrofil sabynlaşdyrylan maddalary emele getirip bilýändigi üçin, ýag lekelerini arassalamak üçin örän amatlydyr. Köp ulanylýan aşgarlara NaOH, KOH, natriý karbonaty, ammonyak suwy, alkanolaminler we ş.m. girýär.

1.2 Kömekçileriň saýlanmagy

Senagat arassalaýyş işlerinde arassalaýyş täsirleri üçin peýdaly bolan goşundylar arassalaýyş kömekçileri hökmünde atlandyrylýar, şol sanda helator dispersantlar, korroziýanyň ingibitorlary, köpük defoamerler, antiseptik fungisidler, ferment preparatlary, pH stabilizatorlary we ş.m. Köp ulanylýan kömekçiler aşakdaky kategoriýalara bölünýär:

Helatlaşdyryjy dispersantlar: fosfatlar (natriý pirofosfat, natriý tripolifosfat, natriý metafosfat, natriý fosfat we ş.m.), organiki fosfatlar (ATMP, HEDP, EDTMP we ş.m.), alkanolaminler (trietanolamin, dietanolamin, monoetanolamin, izopropanolamin we ş.m.), aminokarboksilatlar (NTA, EDTA we ş.m.), gidroksilkarboksilatlar (sitratlar, tartratlar, glýukonatlar we ş.m.), poliakril turşusy we onuň törämeleri (malein-akril kopolimeri) we ş.m.;

Korroziýanyň ingibitorlary: oksid plýonkasynyň görnüşi (hromatlar, nitritler, molibdatlar, volframlar, boratlar we ş.m.), çökündi plýonkasynyň görnüşi (fosfatlar, karbonatlar, gidroksidler we ş.m.), adsorbsiýa plýonkasynyň görnüşi (silikatlar, organiki aminler, organiki karboksil kislotalary, nebit sulfonatlary, tiomoreýa, urotropin, imidazollar, tiazollar, benzotriazollar we ş.m.);

Köpük çykaryjylar: organosilikon, poliefir modifisirlenen organosilikon, kremniýsiz köpük çykaryjylar we ş.m.

1.3 Surfaktantlaryň saýlanmagy

Serfaktantlar senagat arassalaýyşynda örän möhüm rol oýnaýar. Olar ulgamyň ýüzleý dartgynlylygyny azaldyp, önümiň geçirijiligini gowulandyryp we arassalaýjy serişdesiniň hapaçylygyň içine çalt aralaşmagyna mümkinçilik berip bilýär. Şeýle hem, olar arassalanan ýag lekelerine dartgyn we emulsiýa täsirini ýetirýär.

Köp ulanylýan surfaktantlar aşakdaky kategoriýalara bölünýär:

Ion däl: alkilfenol etoksilatlary (NP/OP/ TX seriýasy), ýagly spirt etoksilatlary (AEO seriýasy), izomer spirt etoksilatlary (XL/XP/TO seriýasy), ikinji derejeli spirt etoksilatlary (SAEO seriýasy), polioksietilen polioksipropilen efir seriýasy (PE/RPE seriýasy), alkil polioksietilen polioksipropilen, polioksietilen efir bilen örtülen seriýasy, ýagly kislotaly polioksietilen efirleri (EL), ýagly amin polioksietilen efirleri (AC), asetilen diol etoksilatlary, alkil glikozidler seriýasy we ş.m.;

Anion: sulfonatlar (alkilbenzol sulfonatlar LAS, α-olefin sulfonatlar AOS, alkil sulfonatlar SAS, suksinat sulfonatlar OT, ýag kislotasynyň efir sulfonatlary MES we ş.m.), sulfat efirleri (K12, AES we ş.m.), fosfat efirleri (alkil fosfatlar, ýag spirti polioksietilen efir fosfatlary, alkilfenol polioksietilen efir fosfatlary we ş.m.), karboksilatlar (ýag ​​kislotasynyň duzlary we ş.m.);

Kationik: dörtlük ammonium duzlary (1631, 1231 we ş.m.);
Amfoter ionlar: betainler (BS, CAB we ş.m.), aminokislotalar; ammonium oksidleri (OB we ş.m.), imidazolinler.