1. Senagat arassalaýyş işleri
Adyndan görnüşi ýaly, bu, senagatda fiziki, himiki, biologik we beýleki täsirler sebäpli substratlaryň ýüzünde emele gelen hapalary (hapa) aýyrmak prosesini aňladýar we şonuň bilen ýüzüni asyl ýagdaýyna gaýtarýar. Senagat arassalaýyşyna esasan üç esasy tarap täsir edýär: arassalaýyş tehnologiýasy, arassalaýjy enjamlar we arassalaýjy serişdeler. Arassalaýyş tehnologiýalaryna esasan aşakdakylar girýär: (1) Adaty duzlama, aşgar ýuwmak, ergin bilen arassalamak we ş.m. Himiki arassalamak. Bu görnüşli arassalaýyş, adatça, arassalaýjy serişdeler bilen bilelikde arassalaýjy enjamlaryň ulanylmagyny talap edýär. Adaty senagat arassalaýyşynda bu görnüşli arassalaýyş arzan, çalt we amatly we uzak wagtlap agalyk ediji orny eýeleýär; (2) Fiziki arassalamak, şol sanda ýokary basyşly suw çüwdürimi bilen arassalamak, howanyň bozulmalaryny arassalamak, ultrasesli arassalamak, elektrik impulsly arassalamak, atyş arkaly arassalamak, çäge bilen arassalamak, gurak buz bilen arassalamak, mehaniki gyrymsy arassalamak we ş.m. Bu görnüşli arassalaýyş, esasan, arassalaýyş üçin arassa suw, gaty bölejikler we ş.m. bilen utgaşdyrylan arassalaýjy enjamlar ulanylýar. Ol ýokary arassalaýyş netijeliligine eýedir, ýöne adatça enjamlar gymmat we ulanyş çykdajylary pes däl; (3) Biologiki arassalamak mikroorganizmler tarapyndan öndürilýän katalitik täsiri arassalamak üçin ulanýar we köplenç dokma we turba geçirijilerini arassalamakda ulanylýar. Şeýle-de bolsa, biologik fermentleriň katalitik işjeňligine bolan aýratyn talaplary sebäpli, onuň ulanylyş meýdany deňeşdirme boýunça dar. Senagat arassalaýjy serişdeleri üçin köp sanly klassifikasiýa usullary bar we umumy usullar suw esasly arassalaýjy serişdeler, ýarym suw esasly arassalaýjy serişdeler we ergin esasly arassalaýjy serişdelerdir. Daşky gurşaw baradaky habardarlygyň ýokarlanmagy bilen, ergin esasly arassalaýjy serişdeler kem-kemden çalşyrylýar we suw esasly arassalaýjy serişdeler has köp ýer eýelär. Suw esasly arassalaýjy serişdeleri dürli pH gymmatlyklaryna görä şel arassalaýjy serişdelere, kislotaly arassalaýjy serişdelere we neýtral arassalaýjy serişdelere bölüp bolýar. Arassalaýjy serişdeler daşky gurşawy goramak, ýokary netijelilik, energiýa tygşytlamak we tygşytlamak ugrunda ösýär, bu bolsa olara aşakdaky talaplary öňe sürýär: suw esasly arassalaýjy serişdeler däp bolan ergin arassalaýjy serişdeleriň ornuny tutýar; arassalaýjy serişdeler fosfor saklamaýar, azoty azotdan az däl we daşky gurşawa zyýanly agyr metallary we maddalary öz içine almaýar; arassalaýjy serişdeler hem konsentrasiýa (ulag çykdajylaryny azaltmak), funksionallaşdyrmaga we ýöriteleşmäge tarap ösmelidir; arassalaýjy serişdeleriň ulanylyş şertleri has amatly, has gowusy otag temperaturasynda; Müşderiler üçin ulanyş çykdajylaryny azaltmak üçin arassalaýjy serişdeleriň önümçilik çykdajylary pes.
2. Suw esasly arassalaýjy serişdeler üçin formula dizaýnynyň ýörelgeleri
Arassalaýjy serişde formulasyny dizaýn etmezden ozal, biz adatça hapalaýjy maddalary klassifikasiýa edýäris. Umumy hapalaýjy maddalary arassalamak usullaryna görä klassifikasiýa edip bolýar.
(1) Kislota, şeker ýa-da ferment erginlerinde ereýän hapalanmalar: Bu hapalanmalary aýyrmak aňsat. Şeýle hapalanmalar üçin biz belli bir kislotalary, şekerleri ýa-da
fermentleri ulanyň, olary erginlere taýýarlaň we hapa maddalary gönüden-göni aýyryň.
(2) Suwda ereýän hapalanmalar: Eriýän duzlar, şekerler we krahmallar ýaly hapalanmalar suwda çümdürmek, ultrases bilen işläp bejermek we püskürtmek ýaly usullar arkaly substratyň ýüzünden eredilip we aýrylyp bilner.
(3) Suwda eräp bilýän hapalanmalar: Sement, gips, hek we tozan ýaly hapalanmalar arassalaýjy enjamlaryň, suwda ereýän dispersantlaryň, penetrantlaryň we ş.m. mehaniki güýjüniň kömegi bilen suwda çyglylaşdyrylyp, dargadylyp we asylgy saklanyp bilner.
(4) Suwda eremeýän hapa: Ýaglar we mumlar ýaly hapa maddalar substrat ýüzünden aýrylmagy, dispersiýa emele getirmegi we substrat ýüzünden aýrylmagy üçin daşarky güýçleriň, goşundylaryň we emulgatorlaryň kömegi bilen belli bir şertlerde emulsiýalaşdyrylmaly, sabynlaşdyrylmaly we dargadylmaly. Şeýle-de bolsa, hapa maddalaryň köpüsi bir görnüşde däl-de, biri-biri bilen garyşýar we substratyň ýüzüne ýa-da içine ýapyşýar. Käwagt daşarky täsirler astynda ol fermentasiýa, çüýreme ýa-da küýze öwrülip, has çylşyrymly hapa maddalary emele getirip biler. Emma himiki baglanyşyk arkaly emele gelen reaktiw hapa maddalar ýa-da fiziki baglanyşyk arkaly emele gelen ýelmeşdiriji hapa maddalardygyna garamazdan, olary düýpli arassalamak dört esasy ädimden geçmelidir: eremek, çyglylyk, emulsiýalaşma we dispersiýa, şeýle hem helatlaşdyrma.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 12-nji ýanwary