Genel olarak, korozyon önleme yöntemleri iki ana kategoriye ayrılabilir:
1. Korozyona dayanıklı malzemelerin doğru seçimi ve diğer önleyici tedbirler.
2. Makul proses işlemleri ve ekipman yapılarının seçilmesi.
Kimyasal üretimde proses düzenlemelerine sıkı sıkıya uyulması, gereksiz korozyon olaylarını ortadan kaldırabilir. Bununla birlikte, yüksek kaliteli korozyona dayanıklı malzemeler kullanılsa bile, uygunsuz işletme prosedürleri yine de ciddi korozyona yol açabilir.
1. İnorganik Korozyon Önleyiciler
Genellikle, aşındırıcı bir ortama az miktarda korozyon önleyici eklemek, metal korozyonunu önemli ölçüde yavaşlatabilir. Bu önleyiciler genellikle üç tipe ayrılır: inorganik, organik ve buhar fazı önleyiciler; her birinin kendine özgü mekanizmaları vardır.
• Anodik İnhibitörler (anodik süreci yavaşlatırlar):
Bunlar arasında anot pasivasyonunu destekleyen oksitleyiciler (kromatlar, nitritler, demir iyonları vb.) veya anot yüzeyinde koruyucu filmler oluşturan anot film oluşturucu maddeler (alkaliler, fosfatlar, silikatlar, benzoatlar vb.) bulunur. Bunlar esas olarak anot bölgesinde reaksiyona girerek anot polarizasyonunu artırırlar. Genel olarak, anot inhibitörleri anot yüzeyinde oldukça etkili ancak bazı riskler taşıyan koruyucu bir film oluşturur; yetersiz dozaj, eksik film kaplamasına neden olarak yüksek anot akım yoğunluğuna sahip küçük açıkta kalan metal alanlar bırakabilir ve bu da çukur korozyonunu daha olası hale getirebilir.
• Katodik İnhibitörler (katodik reaksiyon üzerinde etki gösterirler):
Örnek olarak, katotta üretilen hidroksit iyonlarıyla reaksiyona girerek çözünmeyen hidroksitler oluşturan kalsiyum, çinko, magnezyum, bakır ve manganez iyonları verilebilir. Bu hidroksitler, katot yüzeyinde kalın filmler oluşturarak oksijen difüzyonunu engeller ve konsantrasyon polarizasyonunu artırır.
• Karma İnhibitörler (hem anot hem de katot reaksiyonlarını baskılar):
Bunlar, en uygun dozun deneysel olarak belirlenmesini gerektirir.
2. Organik Korozyon Önleyiciler
Organik inhibitörler, adsorpsiyon yoluyla çalışır ve metal yüzeyinde görünmez, moleküler kalınlıkta bir film oluşturarak hem anot hem de katot reaksiyonlarını aynı anda bastırır (ancak etkinlik dereceleri değişir). Yaygın organik inhibitörler arasında azot, kükürt, oksijen ve fosfor içeren bileşikler bulunur. Adsorpsiyon mekanizmaları moleküler yapıya bağlıdır ve şu şekilde sınıflandırılabilir:
•Elektrostatik adsorpsiyon
· Kimyasal adsorpsiyon
· π-bağ (yer değiştiren elektron) adsorpsiyonu
Organik inhibitörler yaygın olarak kullanılmakta ve hızla gelişmektedir, ancak aşağıdaki gibi dezavantajları da vardır:
• Ürün kontaminasyonu (özellikle gıda ile ilgili uygulamalarda) - bir yandan faydalı olsa da diğer yandan
Üretim aşamasında zararlı hale gelebilirler, ancak başka bir aşamada zararlı hale gelebilirler.
•İstenen reaksiyonların engellenmesi (örneğin, asitli temizleme sırasında film tabakasının çıkarılmasının yavaşlatılması).
3. Buhar Fazlı Korozyon Önleyiciler
Bunlar, öncelikle metal parçaları depolama ve taşıma sırasında (çoğunlukla katı halde) korumak için kullanılan, korozyon önleyici fonksiyonel gruplar içeren oldukça uçucu maddelerdir. Buharları, atmosferdeki nemde aktif korozyon önleyici grupları serbest bırakır ve bu gruplar daha sonra metal yüzeyine adsorbe olarak korozyonu yavaşlatır.
Ayrıca, bunlar adsorpsiyon inhibitörleridir; yani korunan metal yüzeyin önceden pas giderme işlemine ihtiyacı yoktur.
Yayın tarihi: 09.10.2025