Tijdens industriële productieprocessen hopen zich diverse soorten vervuiling op in de apparatuur en leidingen van productiesystemen, zoals cokesvorming, olieresten, kalkaanslag, sedimenten en corrosieve afzettingen. Deze afzettingen leiden vaak tot storingen in apparatuur en leidingen, een verminderde efficiëntie van productiesystemen, een hoger energieverbruik en in ernstige gevallen zelfs tot veiligheidsincidenten.
De afgelopen jaren is, met de snelle ontwikkeling van nieuwe synthetische industrieën, een steeds groter wordende toename te zien in nieuwe vormen van industriële vervuiling, waarvan de moleculaire structuren steeds complexer worden. Bovendien hangen de hechtingsmechanismen en -vormen tussen industriële vervuiling en verschillende reinigingsdoelen vaak af van het type vervuiling, de structurele samenstelling en de fysisch-chemische eigenschappen van het oppervlak van de te reinigen objecten. Vanwege de eisen op het gebied van milieubescherming is er een toenemende vraag naar biologisch afbreekbare en niet-giftige chemische reinigingsmiddelen, wat voortdurend nieuwe uitdagingen met zich meebrengt voor chemische reinigingstechnologieën.
Chemische reiniging is een allesomvattende technologie die onder meer de studie van vervuilingsvorming en -eigenschappen, de selectie en samenstelling van reinigingsmiddelen en additieven, de keuze van corrosieremmers, reinigingsprocestechnieken, de ontwikkeling en het gebruik van reinigingsapparatuur, monitoringtechnologieën tijdens de reiniging en afvalwaterzuivering omvat. De keuze van reinigingsmiddelen is daarbij een cruciale factor voor het succes van de reinigingswerkzaamheden, aangezien deze direct van invloed is op de reinigingsefficiëntie, de ontkalkingssnelheid, de corrosiesnelheid en de economische voordelen van de apparatuur.
Reinigingsmiddelen bestaan hoofdzakelijk uit drie componenten: het primaire reinigingsmiddel, corrosieremmers en oppervlakteactieve stoffen. Door hun moleculaire structuur, die zowel hydrofiele als hydrofobe groepen bevat, spelen oppervlakteactieve stoffen een rol bij adsorptie, penetratie, emulgering, oplossen en wassen tijdens chemische reiniging. Ze worden niet alleen gebruikt als hulpstoffen, maar worden ook algemeen beschouwd als essentiële componenten, met name in processen zoals zure reiniging, alkalische reiniging, corrosieremming, ontvetting en sterilisatie, waar ze steeds meer hun belangrijke rol aantonen.
Het primaire reinigingsmiddel, corrosieremmers en oppervlakteactieve stoffen zijn de drie belangrijkste componenten van chemische reinigingsoplossingen. De unieke chemische structuur van oppervlakteactieve stoffen zorgt ervoor dat ze, wanneer ze in een vloeibare oplossing worden opgelost, de oppervlaktespanning van de oplossing aanzienlijk verlagen, waardoor het bevochtigingsvermogen wordt verbeterd. Vooral wanneer de concentratie van oppervlakteactieve stoffen in de oplossing de kritische micelconcentratie (CMC) bereikt, treden er opmerkelijke veranderingen op in de oppervlaktespanning, osmotische druk, viscositeit en optische eigenschappen van de oplossing.
De bevochtigende, doordringende, dispergerende, emulgerende en oplossende effecten van oppervlakteactieve stoffen in chemische reinigingsprocessen zorgen voor een tweemaal zo goed resultaat met de helft van de inspanning. Samengevat vervullen oppervlakteactieve stoffen in chemische reiniging hoofdzakelijk twee functies: ten eerste verhogen ze de schijnbare concentratie van slecht oplosbare organische verontreinigingen door de oplossende werking van micellen, bekend als het solubilisatie-effect; ten tweede adsorberen of accumuleren oppervlakteactieve stoffen, dankzij hun amfifiele groepen, aan het grensvlak tussen de olie- en waterfase, waardoor de grensvlakspanning wordt verlaagd.
Bij de keuze van oppervlakteactieve stoffen moet speciale aandacht worden besteed aan de eigenschappen van het reinigingsmiddel, de corrosieremmers en de oppervlakteactieve stoffen, alsook aan de compatibiliteit van hun interacties.
Geplaatst op: 28 augustus 2025