ھازىر، يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلار پەقەت گېربىسىدلاردىلا ئەمەس، بەلكى بارلىق پېستىتسىد فورمۇلالىرىدا ئىشلىتىلىدۇ. 1993-يىلى، يەر شارىدا پېستىتسىدلار ئۈچۈن يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ ئىستېمال مىقدارى تەخمىنەن 230 مىڭ توننا بولۇپ، ئومۇمىي يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ %3.3 نى ئىگىلىگەن. ئامېرىكىدا، پېستىتسىدلار ئۈچۈن يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ سېتىلىش قىممىتى پېستىتسىد بازىرىنىڭ تەخمىنەن %6 نى ئىگىلىگەن. 1992-يىلى بارلىق پېستىتسىد فورمۇلالىرىنىڭ يېرىمى يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنى ئىشلەتكەن، بۇلارنىڭ كۆپىنچىسى گېربىسىدلاردا ئىشلىتىلگەن. جۇڭگودا، پېستىتسىدلار ئۈچۈن يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ ئىستېمال مىقدارى تەخمىنەن 40 مىڭ توننا بولۇپ، تەخمىنەن ئۈچتىن بىر قىسمى ئېمۇلسىيىلەش رولىنى ئوينايدۇ.
يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلار كونترول قىلغىلى بولمايدىغان تېخنىكىلىق دەرىجىلىك پېستىتسىدلارنى قوللىنىشچان پېستىتسىد فورمۇلاسىغا ئايلاندۇرالايدۇ. پېستىتسىد ياردەمچىسى بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئۇلار پېستىتسىدلارنىڭ ئىشلىتىلىش ئۈنۈمىنى ئاشۇرۇپلا قالماي، يەنە پېستىتسىد مىقدارىنى ئازايتىدۇ، پېستىتسىدلارنىڭ مۇھىتقا بولغان تەسىرىنى يېنىكلىتىدۇ ۋە يېزا ئىگىلىك ئىشلەپچىقىرىشىغا زور پايدا ئېلىپ كېلىدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، پېستىتسىدلار كۈچلۈك بىئولوگىيىلىك پائالىيەتكە ئىگە ئالاھىدە خىمىيىلىك ماددىلار بولغاچقا، ئۇلارنىڭ كونترول نىشانى، قوغدىلىدىغان ئوبيېكتى ۋە مۇھىت شارائىتى ئىنتايىن مۇرەككەپ بولغاچقا، پېستىتسىدلاردىكى يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلار تېخنىكىلىق ماتېرىياللارنىڭ خۇسۇسىيىتى ۋە ئالاھىدىلىكىگە ئاساسەن تاللىنىشى ۋە فورمۇلالىنىشى كېرەك، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ نىشان ئورگانىزملارغا بولغان تەسىرىنىمۇ ئويلىشىشى كېرەك.
تۆۋەندە ئۈچ خىل يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ ئىشلىتىش كۆرسەتمىسى تونۇشتۇرۇلىدۇ.
يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلارنىڭ مىتسېللار تەسىرىدىن پايدىلىنىش ئارقىلىق، ئېرىشچانلىقى ناچار تېخنىكىلىق ماتېرىياللارنىڭ ئېرىتكۈچىلەردە ئېرىشچانلىقى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئاشىدۇ، بۇ ئېرىتىش دەپ ئاتىلىدۇ. HLB قىممىتى 15 بولغان يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلار–18 ئېرىتكۈچى سۈپىتىدە خىزمەت قىلالايدۇ، ئەمما ئېرىتىش پەقەت ئېرىتكۈچىنىڭ قويۇقلۇقى مۇھىم مىتسېللا قويۇقلۇقىدىن ئېشىپ كەتكەندىلا يۈز بېرىدۇ. بۇ ۋاقىتتا، ئېرىمەيدىغان دورا ئېرىتكۈچىنىڭ لىپوفىل گۇرۇپپىلىرى تەرىپىدىن مىتسېللا ئىچىگە قاپلىنىدۇ ياكى ئادسوربلىنىدۇ، ئېرىتكۈچىنىڭ گىدروفىل گۇرۇپپىلىرى سۇدا قالىدۇ، بۇنىڭ بىلەن قۇتۇپسىز دورىلارنىڭ سۇدا ئېرىشىگە شارائىت ھازىرلىنىدۇ.
تارقاقلاشتۇرغۇچىلار قاتتىق ياكى سۇيۇق زەررىچىلەرنىڭ تارقاقلاشتۇرۇش سىستېمىسىدا توپلىنىشىغا توسقۇنلۇق قىلىپ ياكى توسقۇنلۇق قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئۇزۇن مۇددەت تەكشى تارقىلىشىنى ساقلايدۇ. تارقاقلاشتۇرغۇچىلار ماي-سۇ چېگرىسىدا ياكى قاتتىق زەررىچىلەرنىڭ يۈزىدە ئادسوربلىنىپ، زەررىچىلەرنىڭ ئەتراپىدا ئېلېكتر زەررىچىسى ياكى ستېرىك توسالغۇ پوتېنسىئال توسۇقىنى ھاسىل قىلىدۇ، بۇ بولسا فورمۇلا تۈزۈش ۋە ساقلاش جەريانىدا پېستىتسىد زەررىچىلىرىنىڭ قايتا توپلىنىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ياردەم بېرىدۇ. ئىشلىتىلىدىغان تارقاقلاشتۇرغۇچىلار ئادەتتە كۆپ ھالقىلىق ئانيونلۇق يۈزەكتىكى ئاكتىپ ماددىلار، مەسىلەن ئالكىلنافتالىن سۇلفوناتنىڭ ناترىي تۇزلىرى، نافتالىن سۇلفون كىسلاتاسى-فورمالدېھىد قويۇقلاشتۇرغۇچىلىرى ۋە لىگنوسۇلفوناتلار. ئەكسىچە، پولىمېرلىق تارقاقلاشتۇرغۇچىلار (مەسىلەن، ناترىي پولىكاربوكسىلات) سۇلۇق سۇسپېنزىيەلەرنى تەييارلاشتا ئالاھىدە مۇھىم رول ئوينايدۇ، چۈنكى ئۇلارنىڭ ئادسورباتسىيە خۇسۇسىيىتى، شۇنداقلا تارقاق زەررىچىلەرنى زەرەتلەش ۋە چوڭ ستېرىك پوتېنسىئال توسۇقىنى ھاسىل قىلىش ئىقتىدارى بار.
ئارىلاشما فورمۇلا ئىشلەتكۈچىلەر ئارىسىدا قولايلىق ۋە ھەر خىل پېستىتسىد تەركىبلىرىنىڭ توغرا مىقدارىنى كاپالەتلەندۈرۈش ئىقتىدارى بىلەن ئالقىشقا ئېرىشكەن، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ئادەتتىكى باك ئارىلاشتۇرۇشتا كۆپ ئۇچرايدىغان بىر خىلسىزلىقتىن ساقلانغان. بۇ خىل فورمۇلالار سۇدا ئېرىمەيدىغان قاتتىق پېستىتسىد ۋە سۇدا ئېرىمەيدىغان سۇيۇق پېستىتسىد ئىشلىتىپ تەييارلانغان سۇسپېنزىيە ئاساسلىق ئارىلاشما تارقىلىش بولۇپ، سۇ ئوتتۇرا، سىرتقى يۈز ئاكتىپ ماددىلار ياردەمچى ۋاكالەتچى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ، ئادەتتە SC ۋە EW نىڭ بىرىكمىسى دەپ قارىلىدۇ. كۆپ ئىشلىتىلىدىغان سىرتقى يۈز ئاكتىپ ماددىلار ئاساسلىقى ئېمۇلسىيىلەشتۈرگۈچ، تارقاتقۇچ، قويۇقلاشتۇرغۇچ قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ خىل فورمۇلا پەقەت SC ۋە EW فورمۇلالىرىغا خاس زەررىچىلەر ۋە ماي تامچىلىرىنىڭ ئېقىپ كېتىشىدىنلا ئەمەس، بەلكى كەڭ دائىرىلىك شارائىتتا ھەر خىل سوغۇق ۋە ئىسسىق ساقلاش سىناقلىرىنى ئېلىپ بېرىشنى مۇھىم قىلىدۇ.
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2026-يىلى 4-ئاينىڭ 9-كۈنى